Stevige kop, ik weet het. Mensen hebben de neiging om een antwoord of advies uit AI eerder, sneller en vollediger te geloven dan die van mensen. Dat is een groot gevaar.
Ik zag net een informatieve post van Anton de Nijs waarin hij aanvoert dat GPT5.2 op een IQ-test 145 scoort en daarmee slimmer is dan de slimste medewerker van de meeste bedrijven. En dat de slimsten het altijd zullen winnen. (mijn hele korte samenvatting (1) ).
Mijn weerwoord daarop was dat je slimste medewerker gewoonlijk niet meteen gelijk krijgt, eerder het omgekeerde. Mensen hebben een ingebouwd wantrouwen tegen zij die (veel) slimmer zijn. Als mensen met hoog IQ meteen geloofd worden, zou 6 uur aan meetings in 15 minuten kunnen (2).
De slimmeriken in de kamer moeten maanden zo niet jaren masseren en praten voordat hun uitkomst door de organisatie wordt geaccepteerd. Dat is dan vaak wanneer het al fout gegaan is, precies zoals de slimmerik had voorspeld.
Die persoon wordt dan niet gevierd maar die was altijd tegen dus zie zal wel de oorzaak zijn waarom het mis ging… (slimmeriken; choose your battles…)
Hoe anders gaat men om met AI. Hoewel AI’s geregeld hallucineren (GPT 5, ongeveer 50% van de tijd!) wordt het op de meeste plekken meteen als manna uit de hemel geaccepteerd. Geen verdere vragen, controles, second opinions, of andere meningen lijken nodig te zijn.
De impliciete onderliggende aanname is dat slimme mensen wel verdachte persoonlijke doelen zullen hebben en dat AI volstrekt neutraal is. Dit is een misvatting over beide.
Het probleem van de (verborgen) bias in AI is welbekend in de IT industrie. Een kleine fout in de trainingsdata kan al snel volledig uit de hand lopen waardoor de AI met foute antwoorden komt, of bepaalde bevolkingsgroepen juist discrimineert. (3)
Hoogbegaafden zijn niet alleen extreem slim en snel, maar hebben vaak ook een heel hoog rechtvaardigheidsgevoel (4). Hoewel het anders over kan komen, zijn dat juist de mensen die 𝘯𝘪𝘦𝘵 achter jouw baan aan zitten. Ze willen gewoon “het beste” voor de organisatie en/of de klanten.
Als we met zijn allen achter AI aan blijven rennen als de bron van wijsheid en de echte slimmeriken in de kamer negeren, voorspelt deze slimmerik dat we daarmee heel foute beslissingen gaan nemen die wel eens heel slecht uit kunnen pakken voor de mensheid (5)
Maar je hoeft mij niet op mijn blauwe ogen te vertrouwen, neem je tijd voor deze links.
(1) post van Anton de Nijs
(2) hoogbegaafd op kantoor
(3) AI bias
(4) rechtvaardigheidsgevoel
(5) Rampscenario
